Υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις όπου ένα πρόσωπο, συνήθως πολιτικός ή στέλεχος στον χώρο του αθλητισμού ή των επιχειρήσεων, βρίσκεται σε θέση όπου χρειάζεται να χρησιμοποιήσει το «εργαλείο» του blind trust. Συνήθως, το εργαλείο αυτό χρησιμοποιείται όταν το πρόσωπο αυτό πρέπει να βρει τρόπους αποφυγής πιθανών συγκρούσεων συμφερόντων.
Τι είναι όμως ένα “Blind Trust”;
Το blind trust είναι ένα καταπίστευμα (trust) που δημιουργείται από τον ιδιοκτήτη ή ιδρυτή του (trustor), ο οποίος παραχωρεί σε άλλο πρόσωπο (τον trustee – διαχειριστή) πλήρη έλεγχο του trust. Ο trustee, ενεργώντας ως θεματοφύλακας (fiduciary), διαθέτει πλήρη διακριτική ευχέρεια ως προς τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων και των επενδύσεων, καθώς και κάθε εισοδήματος που παράγεται από αυτά.
Ο trustor μπορεί να καταργήσει το trust, αλλά κατά τα λοιπά δεν ασκεί κανέναν έλεγχο στις ενέργειες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του trust και δεν λαμβάνει αναφορές από τον trustee όσο το blind trust βρίσκεται σε ισχύ.
Ο trustor (και ο δικαιούχος, εφόσον υπάρχει) δεν έχει κανέναν έλεγχο ή λόγο ως προς τον τρόπο διαχείρισης των επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς ή πώλησης συγκεκριμένων τίτλων.
Ένα blind trust μπορεί να είναι ανακλητό (revocable trust), πράγμα που σημαίνει ότι ο trustor μπορεί να τροποποιήσει τους όρους του trust, να αλλάξει trustee ή ακόμη και να το καταργήσει. Μπορεί επίσης να είναι αμετάκλητο (irrevocable trust), γεγονός που σημαίνει ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει μετά τη σύστασή του.
Το εάν ο trustor θα επιλέξει ανακλητό ή αμετάκλητο trust εξαρτάται από τη συγκεκριμένη κατάσταση και τον σκοπό του trust. Ένα αμετάκλητο trust, για παράδειγμα, μπορεί να σχεδιαστεί έτσι ώστε τα περιουσιακά στοιχεία να μην αποτελούν πλέον νομική ιδιοκτησία του trustor, αποτρέποντας έτσι πιστωτές ή κρατικές αρχές από το να τα διεκδικήσουν.
Ωστόσο, υπάρχουν προκλήσεις και ζητήματα που μπορεί να ανακύψουν με ένα blind trust, καθώς ο trustor που το δημιουργεί γνωρίζει τουλάχιστον τη σύνθεση των επενδύσεων κατά τη σύστασή του και δεν μπορεί ρεαλιστικά να «ξεχάσει» αυτές τις πληροφορίες όταν λαμβάνει μελλοντικές αποφάσεις.
Επιπλέον, οι trustors μπορούν να θέτουν κανόνες σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης των επενδύσεων και φυσικά να επιλέγουν trustees που θεωρούν ότι θα ενεργήσουν με συγκεκριμένο τρόπο σε πιθανές καταστάσεις.
Κατά συνέπεια, η αποτελεσματικότητα ενός blind trust ως μέσου πραγματικής εξάλειψης σύγκρουσης συμφερόντων δεν θεωρείται απολύτως αποδεδειγμένη. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, η αρμόδια Αρχή μπορεί να συστήσει επιτροπή αρμόδια για την παρακολούθηση των αποφάσεων του trustee και, τελικά, της αποτελεσματικότητας του ίδιου του blind trust.
Καθώς η σύσταση ενός blind trust μπορεί να είναι δαπανηρή, υπάρχουν εναλλακτικά εργαλεία με παρόμοια αποτελέσματα, όπως τα index funds και τα ομόλογα.
Θεόδωρος Μακρής (teo@makrispartners.com)
